นิยามของคำว่า ‘โชค’ ที่ผมชอบมากที่สุดคือ

Luck is when opportunity meets preparation

ซึ่งผมเดาว่าหนังสือเล่มนี้ก็น่าจะเขียนประมาณนั้น ปรากฏว่าไม่ใช่

สมการแห่งโชค ที่ผู้เขียน (คุณธนา เธียรอัจฉริยะ ซึ่งต่อจากนี้ขอเรียกว่าพี่โจ้) ให้ไว้ก็คือ

Luck = Randomness x (Opportunity x Preparation) x Ecosystem

จะพบว่ามีตัวแปรเพิ่มมา 2 ตัวคือ
– Randomness
– Ecosystem

[ Randomness ]

Randomness คือการสุ่ม ซึ่งเป็นการสุ่มแบบไร้รูปแบบ

อาจเป็นโอกาสหนึ่งในร้อย (1%) หนึ่งในล้าน (0.0001%) หรือหนึ่งในล้านล้าน (0.0000000001%)

ตัวเลขนี้อาจดูเวอร์วัง แต่มีตัวอย่างพิสูจน์ให้เห็นแล้ว

บิล เกตต์ เรียนที่โรงเรียนมัธยมเลกไซด์ ซึ่งในเวลานั้นเป็นโรงเรียนเดียวในโลกที่มีคอมพิวเตอร์ โอกาสที่เด็กคนหนึ่งจะได้เรียนในโรงเรียนนั้นคือหนึ่งในล้าน

ในเวลาเดียวกัน เคนท์ อีแวนส์ ก็เรียนที่โรงเรียนมัธยมเลกไซด์ บ้าคอมพิวเตอร์ และเป็นคนที่บิล เกตต์ บอกว่าเก่งกว่าเขาเสียอีก แต่ทำไมเราไม่เคยได้ยินชื่อเคนท์ อีแวนส์

เพราะเคนท์ อีแวนส์ ไปปีนเขาแล้วเสียชีวิตตอนอายุ 17

โอกาสที่เด็กมัธยมไปปีนเขาแล้วเสียชีวิตคือ หนึ่งในล้าน

โอกาสที่เด็กมัธยมโรงเรียนเลกไซด์ไปปีนเขาแล้วเสียชีวิตคือ หนึ่งในล้านล้าน

เรื่องเล่าที่พี่โจ้หยิบมานี้ คือตัวอย่างที่สมบูรณ์แบบ

[ Ecosystem ]

Ecosystem คือระบบนิเวศที่แวดล้อมไปด้วย Giver

Giver คืออะไร?

ในหนังสือเรื่อง Give and Take ของอดัม แกรนต์ แบ่งผู้คนเป็น 3 กลุ่มคือ

1 Giver: ผู้ให้
2 Taker: ผู้รับ
3 Matcher: ผู้แลกเปลี่ยน (Matcher)

(Note: Matcher คือ ผู้แลกเปลี่ยนผลประโยชน์ เช่น เธอทำให้ฉัน ฉันทำคืนให้เธอ)

งานวิจัยพบว่า คนที่ล้มเหลวสุด ๆ และประสบความสำเร็จสุด ๆ คือ Giver

ฟังดูแปลกใช่ไหมครับ?
ทำไมทั้งล้มเหลวและประสบความสำเร็จ

คนที่ล้มเหลวสุด ๆ คือ Giver ที่อยู่ในดงของ Taker และ Matcher
พูดง่าย ๆ คือโดนเค้าตักตวงไปหมด

คนที่ประสบความสำเร็จแบบสุด ๆ คือ Giver ที่อยู่ในดง Giver
พูดง่าย ๆ คือ ต่างคนต่างแข่งกันให้

ถ้าเราเป็น Giver แล้วทำอย่างไรถึงจะเข้าไปอยู่ในดง Giver?

คำตอบคือเราต้องเป็นคนที่คนอื่นชอบ หรือมีความสามารถที่เรียกว่า Likability

ทำอย่างไรจึงจะมี Liability?

คำตอบคือ เราต้องชอบคนอื่นก่อน

ฟังดูย้อนแย้งใช่ไหมครับ แต่พี่โจ้อธิบายไว้น่าสนใจมาก

พี่โจ้บอกว่า ถ้าเรามองคนอื่นในทางที่ดี รู้สึกชอบคนนั้นจากใจจริง แสดงออกด้วยภาษาพูดและภาษากายว่าเราชอบคนนั้นจริง คนนั้นก็จะชอบเรา

และเมื่อมีคนชอบเรามากขึ้น ๆ ก็จะกลายเป็น Liability

ถ้าอยากโชคดี เราต้องเป็น Giver และเป็นคนที่สร้างโชคดีให้คนอื่น

และเมื่อสร้างโชคให้คนอื่น คนอื่นก็จะสร้างโชคให้เรา เกิดเป็นระบบนิเวศแห่งโชคหมุนเวียนไปเรื่อย ๆ

สำหรับผมซึ่งฟังบทสัมภาษณ์ของพี่โจ้บ่อยมาก เรื่องที่พี่โจ้เล่าในหนังสือเล่มนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ส่วนใหญ่ถูกเล่าในเวทีต่าง ๆ มาบ้างแล้ว

แต่พอจับมารวมกัน กลับรู้สึกว่าเข้ากันได้อย่างกลมกล่อม เหมือนเอาเหล้าเก่ามาผสมจนกลายเป็นค็อกเทลชั้นยอด

สิ่งที่ชอบมากที่สุดไม่ใช่หลักการ สมการ หรือเรื่องเล่าใด ๆ แต่คือทัศนคติของการถ่ายทอด

พี่โจ้เป็นคนที่ถ่ายทอดเรื่องราวด้วยทัศนคติที่ดี ร้อยเรียงจนกลายเป็นเรื่องเล่าที่สนุกและทรงพลัง

พอแกนของเรื่องชัด หยิบเรื่องเล่ามาต่อเติมเสริมกิ่ง ก็กลายเป็นหนังสือที่สมบูรณ์

หนังสือเล่มนี้มีความหนาเพียงร้อยกว่าหน้า แถมรูปเล่มยังเล็ก ถ้าอ่านแบบรวดเดียวจบคงใช้เวลาไม่ถึงสองชั่วโมง

แต่เชื่อเถอะว่าเป็นสองชั่วโมงที่คุ้มค่า และในอนาคตผมจะเสียเวลาสองชั่วโมงอีกหลายครั้งแน่นอน

ขอบคุณพี่โจ้ที่เป็น Giver สละเวลาเขียนหนังสือเล่มนี้ครับ 🙂