เคยตั้งคำถามกับตัวเองไหมครับว่า

“ความรู้เอ็กเซลของเราอยู่ระดับใด พอจะไปวัดไปวากับชาวบ้านเค้าได้ไหม?”

“เราว่าเราเทพในบริษัทแล้วนะ แต่จะสู้คนข้างนอกได้มั๊ยหนอ?”

เหล่านี้อาจเป็นปัญหาที่หลายคนสงสัย แต่ยากจะหาใครตอบ

งั้นผมขออุกอาจตอบ โดยแบ่งระดับความรู้ของเอ็กเซลออกเป็น 10 ขั้น หรือ เรียกสั้นๆว่า

10 ขั้นวิทยายุทธ์เอ็กเซล

10StepsExcel_151117

10 ขั้นที่ว่า ไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงอะไรได้นะครับ เพราะเป็นการจัดลำดับที่ผมตั้งขึ้นเอง เรียบเรียงจากประสบการณ์ที่สัมผัสกับผู้ใช้งานหลายองค์กร

เอาเป็นว่า คิดสนุกๆแบบวิทยายุทธ์นิยายจีนละกัน อารมณ์ประมาณพลังอาภรณ์วิวาห์ของอี่น้ำเทียนอะไรประมาณนั้นล่ะครับ ^^

 

8009442_s

ขั้นที่ 1:

  • สร้างตารางและจัดฟอร์แมตแบบง่ายๆ
  • ใช้ปุ่ม AutoSum
  • ใช้ฟังก์ชันที่มีองค์ประกอบ (Argument) เดียว เช่น SUM, AVERAGE, MIN, MAX, COUNT
  • สร้างกราฟพื้นฐาน เช่น กราฟแท่ง (Column Chart) กราฟเส้น (Line Chart) และกราฟวงกลม (Pie Chart)

 

8154217_s

ขั้นที่ 2:

  • ใช้ดอลลาร์ไซน์ ($) เขียนสูตรทั้งแบบล็อคแถวและ/หรือคอลัมน์
  • ใช้ฟังก์ชัน IF
  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับเท็กซ์เบื้องต้น เช่น LEFT, RIGHT, LEN
  • ใช้คำสั่ง Filter, Sort, Freeze Pane, Group, Ungroup
  • สร้างกราฟบับเบิ้ล (Bubble Chart) กราฟโดนัท (Doughnut Chart) กราฟเรดาร์ (Radar Chart) และกราฟมาตรฐานแบบอื่นๆได้
  • สร้างกราฟแบบซับซ้อน เช่น กราฟคอลัมน์ที่มีสเกลสองแกน กราฟที่มีทั้งกราฟแท่ง (Column Chart) และกราฟเส้น (Line Chart) รวมอยู่ด้วยกัน

 

5097916_s

ขั้นที่ 3:

  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับการอ้างอิงเช่น VLOOKUP, HLOOKUP
  • ใช้ IF ซ้อนกันมากกว่าหนึ่งชั้น
  • ใช้ฟังก์ชันแบบมีเงื่อนไข เช่น SUMIF, COUNTIF, AVERAGEIF
  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับการตรวจสอบตรรกะ เช่น ISERROR, ISNA, IFERROR
  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับเท็กซ์เพิ่มขึ้น เช่น MID, FIND, TRIM
  • ใช้ Conditional Formatting เบื้องต้น
  • ใช้ Pivot Table เบื้องต้น
  • สร้างกราฟประยุกต์ที่ต้องดัดแปลงกราฟพื้นฐาน เช่น

 

21654103_s

ขั้นที่ 4:

  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับการอ้างอิงเพิ่มเติม เช่น MATCH, INDEX, VLOOKUP ที่ลงท้ายด้วย 1 หรือ True (เหมาะสำหรับข้อมูลที่เป็นอันตรภาคชั้น)
  • ใช้ฟังก์ชันที่มีเงื่อนไขมากกว่าหนึ่ง เช่น SUMIFS, COUNTIFS, AVERAGEIFS
  • ใช้ฟังก์ชันเกี่ยวกับวันเวลา เช่น DATE, DAY, HOUR, WEEKDAY, NETWORKDAY, EDATE, EOMONTH
  • ใช้ Goal Seek
  • ใข้ Sparklines
  • เขียนสูตรคำนวณใน Conditional Formatting (Format value where this formula is true)
    • สร้างแกนต์ชาร์ต (Gantt Chart) ร่วมกับ Conditional Formatting
  • เขียนสูตรคำนวณใน Pivot Table (Calculated Field, Calculated Item)
  • ใช้ Pivot Chart
  • ใช้ Slicer, Timeline ร่วมกับ Pivot Table และ Pivot Chart

 

33515744_s

ขั้นที่ 5:

 

8738213_s

ขั้นที่ 6:

  • ใช้ Data Table เพื่อทำ Sensitivity Analysis
  • เข้าใจโครงสร้างของ Custom Number Format รวมทั้งไวยากรณ์เรื่อง
    • จำนวนบวก;จำนวนลบ;ศูนย์;ข้อความ
    • ตัวดำเนินการ (Operand) เช่น _ (underscore), * (star)
  • ใช้ Record Macro เบื้องต้น
  • ใช้ Solver แก้ปัญหาเบื้องต้น เช่น การคำนวณ Optimization
  • เขียนสูตรอาร์เรย์ร่วมกับฟังก์ชั่น IF และการกดคีย์ Ctrl+Shft+Enter

 

8320832_s

ขั้นที่ 7:

  • สามารถแก้โค้ดบางส่วนที่บันทึกจาก Record Macro แบบง่ายๆ เช่น เปลี่ยนการอ้างอิงตำแหน่ง เพิ่ม, ลดขอบเขตข้อมูล
  • ใช้ Form หรือ Control Toolbox ร่วมกับ Macro
  • ใช้ Scenario Manager สำหรับการวิเคราะห์ความอ่อนไหว (Sensitivity Analysis)
  • ใช้ Solver ขั้นแอดวานซ์ เช่น แก้ปัญหาสิบสมการสิบตัวแปร
  • เขียนสูตรอาร์เรย์ได้หลากหลาย
    • นำฟังก์ชันบางชนิดมาร่วมเขียนสูตรอาร์เรย์ เช่น INDIRECT, LARGE, SMALL, COLUMN. COLUMNS, ROW, ROWS
  • ใช้ฟังก์ชันทางสถิติ เช่น CORREL, T.TEST, PERCENTILE.EXC

 

9651063_s

ขั้นที่ 8:

  • เขียนคำสั่งพื้นฐานใน VBA (Visual Basic Application) เช่น
    • IF THEN ELSE
    • SELECT CASE
    • FOR EACH NEXT
    • DO WHILE
    • DO UNTIL
  • ใช้ Power Pivot เบื้องต้น, เข้าใจความแตกต่างและข้อดี ข้อเสีย ของ Power Pivot เมื่อเทียบกับ Pivot Table ธรรมดา
  • ใช้ Power Query เบื้องต้น
    • ดึงข้อมูลจากฐานข้อมูลอื่นๆ
    • ปรับแต่งข้อมูลแบบง่ายๆ เช่น นำข้อมูลใหม่ต่อท้ายข้อมูลเดิม

 

26591808_s

ขั้นที่ 9:

  • ใช้ชุดคำสั่งพื้นฐานใน VBA ได้ทั้งหมด
  • สร้างฟังก์ชั่นใหม่โดยใช้ VBA
  • จัดการ Property, Event, Control ใน VBA
  • เชื่อมต่อฐานข้อมูลด้วย VBA
  • ใช้สูตร DAX เบื้องต้นใน Power Pivot

 

33642977_s

ขั้นที่ 10:

  • เขียนสูตรอาร์เรย์ (Array) แก้ปัญหาซับซ้อนซ่อนเงื่อน
  • เขียน VBA ได้ตามใจปรารถนา
  • ใช้ VBA ร่วมกับออพเจ็คต์อื่นๆ
  • สร้างชุดคำสั่งแบบซับซ้อน และเชื่อมโยงกับการเรียกไฟล์ต่างๆในเครื่อง
  • ชำนาญ Power Pivot และสูตร DAX
  • ใช้ Power Query เพื่อเตรียมฐานข้อมูลให้กับ Power Pivot หรือ Pivot Table
  • สร้างกราฟหรือแดชบอร์ด (Dashboard) จาก Power View และ Power Map

ขั้นที่ 10 เป็นขั้นที่มีรายละเอียดมากที่สุด ยากที่สุด และซับซ้อนที่สุด

เรียกได้ว่านำทั้งเก้าขั้นมารวมกัน ยังไม่เท่าขั้นที่ 10 ขั้นเดียวเลยก็ว่าได้

อย่างไรก็ตาม ผู้มีความรู้เลยขั้นที่ 4 มาแล้ว อาจสลับสับเปลี่ยนลำดับขั้นวิชาได้ ขึ้นอยู่กับ “โอกาส” ที่จะพบโจทย์ในการทำงานจริงมากกว่า และเราจะฉกฉวย “โอกาส” นั่นไว้หรือไม่

จาก 10 ขั้นวิทยายุทธ์ Excel ที่กล่าวมา คงทำให้เห็นภาพเอ็กเซลชัดขึ้นไม่มากก็น้อย

หากคุณยังไม่รู้จักบางฟังก์ชันหรือฟีเจอร์ที่เขียนไว้ด้านบน แสดงว่าเอ็กเซลยังมีอะไรน่าสนุกให้ค้นหาอีกเยอะ

จากประสบการณ์ของผม มีไม่เกิน 10% หรอกครับที่ไปไกลกว่าขั้นที่ 4 ส่วนใหญ่พอใช้ VLOOKUP กับ Pivot Table ได้แล้ว มักจะหยุดอยู่แค่นั้น

ทั้งที่จริงแล้ว ยังไปไม่ถึงครึ่งทางเลย…

อย่างไรก็ตาม เราไม่จำเป็นต้องรู้จักหรือใช้เป็นทุกสิ่งอย่างในเอ็กเซล เพราะสิ่งที่สำคัญกว่าคือตรรกะความคิด การนำไปใช้ร่วมกับความชำนาญเฉพาะด้าน และทัศนคติที่ดีในการทำงาน

แต่ฝึกให้เก่งไว้ก็ไม่มีอะไรเสียหายนะครับ ^_^

.

หากคุณชอบบทความแนวนี้ สามารถอัพเดตบทความใหม่ๆโดยคลิก Like เฟสบุ๊คแฟนเพจ วิศวกรรีพอร์ต หรือคลิก ที่นี่

อย่าลืมแชร์ให้เพื่อนอ่านเพื่อเป็นกำลังใจให้คนเขียนด้วยนะครับ ^_^